Archive | დეკემბერი, 2012

ჰაინრიხ ფონ კლაისტი “ლოკარნოელი მათხოვარი ქალი”

29 დეკ

ალპების ძირში, ლოკარნოს მახლობლად, ზემო იტალიაში ერთი მარკიზის ძველი სასახლე იდგა, რომელიც ამჟამად, თუ სან გოთარდიდან მოდიხარ, უბადრუკ ნანგრევებად მოჩანს. თავის დროზე სასახლეში დიდი მაღალჭერიანი დარბაზები იყო. ერთ-ერთ მათგანში გულისხმიერმა დიასახლისმა ოდესღაც კარს მომდგარი მოხუცი მათხოვარი ქალი შეიკედლა და ჩალა დაუფინა დასაწოლად. მარკიზმა კი, ნადირობიდან დაბრუნებულმა, შემთხვევით რომ შევიდა დარბაზში, სადაც სანადირო თოფს ინახავდა, ქალს უკმეხად უბრძანა იმ კუთხიდან ამდგარიყო და ღუმელს უკან გადაბარგებულიყო. მას კი წამოდგომისას მოპრიალებულ იატაკზე ფეხი დაუცდა და ყავარჯნიანად იატაკზე დავარდა. კუდუსუნი დაიშავა. დიდი გაჭირვებით მაინც წამოდგა, გადაჭრა ოთახი და როგორც უბრძანეს, ღუმელს უკან გადაბარგდა, მაგრამ კვნესითა და ოხვრით ძირს დაეცა და სულიც განუტევა.
რამდენიმე წლის შემდეგ, როცა მარკიზი ომისა თუ მოუსავლიანობის გამო, მძიმე გასაჭირში აღმოჩნდა, მასთან ერთი ფლორენციელი რაინდი ჩამოვიდა, რომელსაც სასახლის მშვენიერი მდებარეობის გამო, მისი ყიდვა სურდა. მარკიზმა, ვისთვისაც ეს გარიგება ბევრს ნიშნავდა, ცოლს დაავალა, უცნობი ზემოთ ნახსენებ თავისუფალ ოთახში მოეთავსებინა, რომელიც ლამაზად და დიდებულად იყო მოწყობილი.მაგრამ, ჰოი საოცრებავ, რა თავსატეხი გაუჩინა ცოლ-ქმარს იმ ამბავმა, როცა რაინდმა შუაღამისას, დაბნეულმა და გაფითრებულმა, კიბე ჩამოირბინა და მათთან შევარდა, თან ირწმუნებოდა, ოთახში მოჩვენებებიაო. რაღაც უხილავი , იმგვარი შრიალით, თითქოს ჩალაზე იწვაო, ოთახის კუთხიდან წამოდგა, ბაკუნით გადაჭრა ოთახი და ღუმელს უკან კვნესითა და ოხვრით დაენარცხა.
შეშინებულმა მარკიზმა, მოჩვენებითი მხიარულებით, თვითონაც ვერ გეტყოდათ რატომ, რაინდს სიცილი დააყარა და შესთავაზა, მშვიდად რომ ბრძანდებოდეთ, მეც თქვენთან ერთად იმ ოთახში გავათევ ღამესო.
რაინდს არაფრის გაგონება არ სურდა, უმორჩილესად ითხოვდა, გამოიჩინეთ თავაზიანობა და ნება დამრთეთ, მარკიზის საძინებელ ოთახში სავარძელზე მოვთავსდეო. გამთენიისას კი ცხენი შეაკაზმინა, ყველას გამოეთხოვა და გზას გაუდგა.
ამ შემთხვევამ, რომელმაც საოცარი მითქმა-მოთქმა გამოიწვია, მარკიზისათვის სავალალოდ, მრავალი მყიდველი დააფრთხო.ასე და ამგვარად, მის საკუთარ სახლის მსახურთა შორისაც კი უცნაური და გაურკვეველი ჭორები ვრცელდებოდა: თითქოს ოთახში შუაღამისას ვიღაც დადისო, და ყოველივე ამისთვის რომ ბოლო მოეღო, მარკიზმა გადაწყვიტა, მომდევნო ღამეს საქმე თავად გამოერკვია. ამიტომ შებიდებისას საწოლი სწორედ იმ ოთახში გააშლევინა, შემდეგ კი ფხიზლად და მოუთმენლად დაელოდა შუაღამეს. მაგრამ წამოიდგინეთ მისი შეძრწუნება, როცა მართლა მოაღწია შუაღამემ, გაუგონარი შრიალი მისწვდა მის ყურს; გეგონებოდათ, ვიღაც წამოდგა ჩალიდან, – რამაც შემდეგ გაიშრიალა,– ამ არსებამ ოთახი გადჭრა და ღუმელს უკან კვნესითა და ოხვრით დაეცა. მეორე დილით, როცა მარკიზი ქვედა სართულზე ჩამოვიდა და მეუღლემ ჰკითხა, დაკვირვებამ როგორ ჩაიარაო, იგი იმდენად თავზარდაცემული და სასოწარკვეთილი იყო, კარი გადარაზა და მტკიცებას მოჰყვა, მოჩვენების ამბავი მართალიაო. ქალი არნახულმა შიშმა აიტანა და ქმარს სთხოვა: სანამ ეს ამბავი საზოგადოებაში გახმაურდებოდა, კიდევ ერთი უწყინარი ცდა მოეწყოთ. შემდგომ ღამეს ერთ-ერთი უერთგულესი მსახური თან გაიყოლეს და მოჩვენების წარმოუდგენელი ხმაური კვლავ გაიგონეს. მხოლოდ გადაუდებელი სურვილის გამო, სასახლე რადაც უნდა დასჯდომოდათ, თავიდან მოეშორებინათ, კოშმარი, რომელმაც ორივე მათგანი მოიცვა, მსახურის იქ ყოფნისას არ შეიმჩნიეს და მომხდარ რაღაც უმნიშვნელო და შემთხვევით მიზეზს მიაწერეს, რაც მათი აზრით, ალბათ, მალე გაირკვეოდა. მესამე დღის მიმწუხრისას საქმის არსში უკეთ ჩასაწვდომად, ცოლ-ქმარმა გულისფანცქალით კვლავ აიარა სასტუმრო ოთახის კიბე. ზუსტად კარის წინ, შემთხვევით, საკუთარი ძაღლი შემოხვდათ ჯაჭვიდან რომ აშვებულიყო. ამგვარად, ორივემ, ზუსტად არც კი იცოდნენ რატომ, შესაძლოა, უნებლიე განზრახვით, რომ მესამე სულიერიც თან ჰყოლოდათ, ძაღლიც თან წაიყვანეს. მაგიდაზე მდგომი ორი სან თლის შუქზე მარკიზა გაუხდელად, მარკიზი თავისი დაშითა და პისტოლეტებით, კარადიდან რომ გადმოიღო, თერთმეტი საათისთვის, მეუღლესთან ერთად საწოლზე ჩამოჯდა. ამასობაში, სანამ ისინი შეძლებიდაგვარად, საუბრით ერთმანეთის გართობას ცდილობდნენ, ძაღლმა თავი თათებში ჩარგო, შუა ოთახში მოიკალათა და ჩაეძინა. ზუსტად შუაღამისას საშჲნელი შრიალი კვლავ გაისმა. რაღაც არსება, რომლის დანახვაც ძეხორციელს არ შეეძლო, ოთახის კუთხიდან გაჭირვებით წამოდგა ყავარჯნებით; ჩალის შრიალი ისმოდა მის ფეხქვეშ. პირველ ნაბიჯებზე ძაღლს გაეღვიძა, ყურები ცქვიტა, იატაკიდან წამოვარდა და წკმუტუნითა და ყეფით, თითქოს ვინმე თავს დაესხა და ფეხი დაადგაო’ ღუმელის საპირისპირო მხრეს უკან დაიხია. ამის შემხედვარე მარკიზას თმა ყალყზე დაუდგა და ოთახიდან გავარდა. ხოლო როცა მარკიზმა დაშნით ხელში იყვირა, მანდ ვინ არისო, არავინ გამოეხმაურა. შეშლილივით დაშნით ჰაერს კვეთდა ყოველი მიმართულებით; ამ დროს ქალმა სასწრაფოდ ცხენების შეკაზმვა ბრძანა და ქალაქში გამგზავრება გადაწყვიტა. მაგრამ, სანამ საკუთარ ნივთებს თავს მოუყრიდა და ჭიშკრიდან გამოაღწევდა, დაინახა, რომ სასახლე უკვე ყოველი მხრიდან ცეცხლის ალში იყო გახვეული. თავზარდაცემულმა მარკიზმა სანთელი აიღო და სასახლეს, რომელიც ირგვლივ ხის გალავნით იყო გარშემორტყმული, , სიცოცხლემობეზრებულმა ოთხივ კუთხით ცეცხლი მოუკიდა. ამაოდ აგზავნიდა ქალი ხალხს წერაატანილის გადასარჩენად; ის ყველაზე უფრო უბადრუკი სიკვდილით მოკვდა და ახლაც აწყვია თანამემამულეთა მიერ შეგროვილი მისი თეთრი ძვლები იმ ოთახის კუთხეში, რომლიდანაც მან ლოკარნოელ მათხოვარ ქალს ადგომა უბრძანა.

Advertisements

ჰერმან ჰესე “ლეგენდა ინდოელ მეფეზე”

15 დეკ

 ჰერმან ჰესე

 

ლეგენდა ინდოელ მეფეზე

 

დიდი ხნის წინათ, ძველ ინდოეთში, როცა იქ ჯერ კიდევ ღმერთების კრებულს  

ეთაყვანებოდნენ, მრავალი საუკუნის წინ, ვიდრე ყოვლად ამაღლებული გაუტამა ბუდა გაჩნდებოდა, ცხოვრობდა ერთი ყმაწვილი მეფე. ბრაჰმანების მიერ კურთხეული, ის იყო სრულუფლებიან მმართველობას შესდგომოდა. ორი მოგვი, ვისთანაც მას განსაკუთრებით ახლო მეგობრობა აკავშირებდა, მოძღვრავდენენ მას, არიგებდნენ, რათა საკუთარი სხეული მარხვით განეწმინდა, სისხლში მჩქეფარე ქარიშხლები საკუთარი ნებისთვის დაემორჩილებინა და გონება ყოვლად ძლიერის  აღსაქმელად მოემზადებინა.

  იმავე დროს ბრაჰმანებს შორის სულ უფრო მწვავდებოდა კამათი ღმერთების თვისებებსა და მათი ძალაუფლების ნორმებზე, ერთი ღმერთის მეორესთან ურთიერთობისა თუ   მათი ყოვლად  ძლიერთან ურთიერთობის გამო. სხვა მოაზროვნეები კი უკვე უარყოფდნენ რომელიმე  ღვთაებათა არსებობას, რადგან თვლიდნენ, რომ ღმერთების არსი სწორედ უხილავი მთლიანობის ხილვად ნაწილებში მდგომარეობს. მეორენი  მწვავედ აკრიტიკებდნენ ამ შეხედულებას და ძველ ღვთაებებს ემხრობოდნენ, მათ სახელებსა და ხატებას, და ამტკიცებდნენ, რომ სწორედ ყოვლად  ძლიერი   არის არა რაიმე არსებითი მატერიალურის შემცველი, არამედ მხოლოდ ღმერთების ერთობლიობის სახელი. იგივე ხდებოდა ჰიმნების წმინდა ტექსტებთან მიმართებაშიც; რომლებზეც ერთნი ამბობდნენ, თითქოს ისინი შესაქმეს არსი ყოფილიყოს და იქნებ  მათი შეცვლაც იყო შესაძლებელი, მაშინ როცა სხვანი მათ მარადიულად და ერთადერთ შეუცვლელადაც კი მიიჩნევდნენ. აქ, ისევე როგორც საერთოდ (ზოგადად) წმინდა შემეცნების სხვა სფეროებშიც საბოლოო ჭეშმარიტებისაკენ სწრაფვა  ეჭვებსა და კამათში ვლინდებოდა, იმის თაობაზე, თუ რა არის თავად სული, ან კიდევ სახელი მისი, თუმცა ზოგიერთი ამ სხვაობასაც არ აღიარებდა და სიტყვას, არსებასა და მსგავსებას განუყოფელ ნაწილებად განიხილავდნენ. თითქმის ორიათასი წლის შემდეგაც შუასაუკუნეების დასავლეთის კეთილშობილი გონნი ლამის ისევ იმაზე კამათობდნენ. როგორც მაშინ, ასევე ახლაც, ამ კამათში სერიოზულ მოაზროვნეებთან და თავდადებულ მებრძოლებთან ერთად, არაერთი გაზულუქებული ფარისეველი მონაწილეობდა, რომლებსაც ჭეშმარიტება სულაც არ ენაღვლებოდათ, სულმოკლედ მხოლოდ იმაზე ფიქრობდნენ, როგორმე არ დაეშვათ ეჭვი მსხვერპლისა და ქურუმთა აუცილებლობის შესახებ; რომ თითქოს ღმერთებზე აზრისა და მსჯელობის თავისუფლება მათ  რაიმე სიკეთემდე არ მიიყვანდა; ეშინოდათ მღვდელმსახურთა ძალაუფლებისა და შემოსავლების შემცირებისა. ამ დროს ისინი ხალხს ტყავს აძრობდნენ: ოჯახში თუ ვინმე ავად გახდებოდა,  ან ძროხა, ან საქონელი – მღვდელი უმალ იქ გაჩნდებოდა და ვერანაირი ძალით მათგან თავს ვეღარ დააღწევდით, ვიდრე ბოლო პერანგსაც არ გაგხდიდნენ შესაწირავის საბაბით.  

  საბოლოო ჭეშმარიტების თაობაზე კამათში თანხმობას ბოლო არ უჩანდა იმ ორ ბრაჰმანსაც კი, რომელთაც განსაკუთრებული ადგილი ეკავათ ცოდნას მოწყურებულ მეფის მასწავლებელთა შორის. და რადგან ისინი გამოჩენილ ბრძენთა დიდებას აკნინებდნენ, მათი უთანხმოების შემყურე მეფე ძალზე ნაღვლობდა და დროდადრო ფიქრობდა: ,,თუ ბრძენთა შორის ამ ორ ყველაზე  ჭკვიან ადამიანსაც არ შეუძლია

ჭეშმარიტებაზე კამათი საბოლოოდ გადაჭრას, როგორღა შემიძლია მე, მეცნიერებებში გაუცნობიერებელს, ვიმედოვნებდე, რომ ოდესმე მივიღებ ჭეშმარიტ ცოდნას? თუმცა  ეჭვი არ მეპარება, რომ შესაძლოა არსებობდეს ერთადერთი განუყოფელი ჭეშმარიტება, მაგრამ როგორც ჩანს, თავად ბრაჰმანებისთვისაც მიუწვდომელია იგი,   ისინი უძლურნი არიან, რომ  მთელ ამ კამათს ბოლო მოუღონ.“

  და როცა ამის შესახებ მასწავლებლებს ეკითხებოდა, პასუხობდნენ:

 – გზები ბევრია, მიზანი – ერთი. ჩასწვდი, ჩაახშე ვნება საკუთარ გულში, იკითხე წმინდა ჰიმნები და იფიქრე მათზე. 

მეფე  ხალისით მიჰყვებოდა მათ რჩევას და მასში, შესაბამისად, შემეცნებაც იზრდებოდა, მაგრამ  სასურველ  მიზანს მაინც ვერ მიაღწია, რაც აბსოლუტური ჭეშმარიტების განეჭვრიტაში მდგომარეობდა. სისხლში მჩქეფარე ვნებების გადალახვით, გურმანობასა და ხორციელ ტკბობაზე უარის თქმით, მან თითქმის უარყო საკვები, რომელიც ახლა მხოლოდ ერთი ბანანითა და რამოდენიმე მარცვალი ბრინჯით შემოიფარგლებოდა დღეში, იგი განიწმინდა ხორცით და სულით, შეძლო მთელი თავისი გულმოდგინება, ძალა და მწყურვალი სამშვინველი სანუკვარი საბოლოო მიზნისაკენ მიემართა. წმინდა ტექსტები, რომლებიც მას თავდაპირველად, თითქოს ცარიელი და სევდიანი ეჩვენებოდა, თვალწინ გადაეშალა მთელი თავისი ჯადოსნური მშვენიერებით; რაშიც მან  დიდი ნუგეში ჰპოვა და  კამათსა და ცნობიერების ვარჯიშისას სულ უფრო მეტად იპყრობდა მწვერვალებს. მაგრამ  სანუკვარი საიდუმლოს უდიდესი გამოცანის გასაღების პოვნა მაინც ვერ შეძლო, რაც    მის ცხოვრებას ძალზე ამწუხრებდა.

  მეფემ გადაწყვიტა, საკუთარი სხეული მკაცრად გამოეცადა.    თავისი განსასვენებელის ყველაზე შორეულ და საკრალურ ადგილას ჩაიკეტა ორი დღისა და ღამის განმავლობაში ყოველგვარი საკვების გარეშე; მისი სარეცელ ცივი ქვის იატაკი წარმოადგენდა, რომელზეც შიშველს ეძინა. ღონემიხდილი მისი სხეული სიწმინდით  გაჟღენთილიყო,  თხელი სახე შინაგანი შუქით გასხივოსნებული;   მის სხივმოსილ მზერას ბრაჰმანთაგან ვერავინ უძლებდა. და აი ორმოცი დღის შემდეგ მან ყველა ბრაჰმანი  გონების სავარჯიშოდ ტაძარში მოიწვია, რთული საკითხების გადასაჭრელად, ხოლო მათ შორის ყველაზე ბრძენ და მჭევრმეტყველთათვის საჩუქრად   თეთრი გვირგვინები დააწესა შუბლზე ოქროს მორთულობით.

  მღვდელნი და ბრძენნი მობრძანდნენ, ადგილებზე ჩამოსხდნენ და შეიქნა აზრთა   ბრძნული პაექრობა. მათ თითქოს მოჰყავდათ ცალკეული რგოლები და მთელი ჯაჭვიც კი, გრძნობად და სულიერი სამყაროს სრული თანხმობის დასამოწმებლად, გონებას ავარჯიშებდნენ  წმინდა ჰიმნების განხილვისას, საუბრობდნენ ბრაჰმასა და ატმანზე. ისინი ას ხელა უძველეს არსებას  ქარს ადარებდნენ, ცეცხლს  – წყალს, წყალში გახსნილ მარილს  – კავშირს კაცსა და ქალს შორის. იგონებდნენ შედარებებსა და სახებას (ხატებს) ბრაჰმისათვის, რომელმაც საკუთარ თავზე უფრო ძლევამოსილი ღმერთები შექმნა. ასევე განსხვავებას პოულობდნენ შემოქმედ ბრაჰმასა და იმ ბრაჰმას შორის, რომელიც ყოველ ამ ქმნილებას საკუთარ არსებაში მოიცავდა. ყველანი ცდილობდნენ იგი საკუთარი თავისთვისაც შეედარებინათ; მთელი კრებული მჭევრმეტყველებით ბრწყინავდა საუბარში იმის თაობაზე, ატმანი უფრო ხანდაზმულია თუ არა, საკუთარ სახელს შეეფერბა თუ არა, მისივე არსება, ან იგი მხოლოდ მის ქმნილებას ხომ არ წარმოადგენს.

  მეფე სულ ახალ-ახალ შეჯიბრებებს აცხადებდა, ბრძენ მოგვებს გამოცდას უწყობდა

 სულ ახალ-ახალი შეკითხვებით. და რაც უფრო გულმოდგინედ იქცეოდნენ ბრაჰმანები და რაც უფრო მეტი ენამზეობა ჟღერდა ტაძრის კრებულს შორის, მეფე მით უფრო მეტად მარტოსულად გრძნობდა  თავს და სულში მით უფრო მეტ ობლობას განიცდიდა. და რაც უფრო მეტს ეკითხებოდა და ისმენდა საპასუხო საუბრებს და თანხმობის ნიშნად თავს რომ უქნევდა და ღირსეულებს  აჯილდოებდა, მით უფრო მოუთმენლად სწვავდა მის გულს ჭეშმარიტების წყურვილი. და რადგან ბრაჰმანთა პასუხები და მსჯელობანი,  – როგორც თავად დარწმუნდა, – მხოლოდ ჭეშმარიტების გარშემო ტრიალებდა, ისე რომ არც კი ეხებოდა მას, ტაძარში მყოფთაგან ვერავინ შეძლო ამ სიბრძნით ბოლომდე განმსჭვალულიყო. ამ კითხვების, შექებისა და ჯილდოების მონაცვლეობაში მას საკუთარი თავი სხვა ბავშვებთან თამაშით გართულ ბიჭად მიაჩნდა, რასაც მოწიფული მამაკაცები ღიმილით უცქერენ.

  და აი, ბრაჰმანთა ხმაურიან შუაგულ  თავყრილობაში მეფე სულ უფრო იძირებოდა საკუთარ არსებაში, ჩაეკეტა თავისი გრძნობების კარი და მთელი ნება და მგზნებარება ჭეშმარიტებისთვის მიეძღვნა, რის შესახებაც მისთვის ცნობილი იყო, რომ ის  ყოვლისმომცველია, და რომ იგი ყოველივე არსებაშია დამალული  – თავად მასშიც. და რადგან იგი შინაგანად განწმენდილი იყო, მან, ორმოცი დღისა და ღამის განმავლობაში საკუთარი თავიდან გამოაძევა სამშვინველისა და სხეულის მთელი წიდა.  – მაშინ კი,  უმალ შუქი შეიჭრა მის არსებაში და კმაყოფილების გრძნობა დაეუფლა; და რაც უფრო ღრმად იძირებოდა საკუთარ თავში, მით უფრო მკვეთრად ანათებდა ეს შუქი მისი შინაგანი თვალის წინაშე; მსგავსად იმისა, როცა ადამიანი ბნელი გამოქვაბულიდან გასასვლელისკენ მიდის, ყოველ ნაბიჯზე სულ უფრო ნათლად და დამატყვევებლად ასხივებს შუქი თავისუფლების მოახლოებისას.

  ამასობაში ბრაჰმანები განუწყვეტლივ ხმაურობდნენ და კამათობდნენ, სულაც არ ენაღვლებოდათ მეფე, რომელიც უკვე რა ხანია დუმდა, ისე ჩანდა, თითქოს იგი ყრუ-მუნჯი  ყოფილიყო. მოგვები კი სულ უფრო ხურდებოდნენ, მათი ხმები კი  უფრო მძლავრად და მკვეთრად ჟღერდა, ნაწილს კი შური ღრღნიდა იმ მშვენიერი ძროხების დანახვაზე, რომლებიც სხვებს უნდა დარჩენოდა.

  ბოლოს, როგორც იქნა, ერთ-ერთმა ბრაჰმანმა თვალი ჰკიდა მდუმარე მეფეს. მან შუა გზაზე შეწყვიტა საუბარი და გაწვდილი თითით მასზე მიანიშნა, მისი თანამოსაუბრეც დადუმდა და მანაც იგივე მოიმოქმედა და მესამეც ასევე მოიქცა, და იმ დროს, როცა ტაძრის მეორე ბოლოში ბევრი ისევ ხმაურობდა და ორატორობდა, მეფის ირგვლივ სრული სიჩუმე ჩამოვარდა. საბოლოოდ ყველანი მიჩუმდნენ, ადგილიდან არ იძროდნენ და თავის მბრძანებელს მიშტერებოდნენ. მეფე კი პირდაპირ იჯდა, მისი გაყინული მზერა უსასრულობაში იმზირებოდა,მისი სახე მსგავსი იყო შორეული ნათურების თვალშისაცემი, ცივი ნათებისა. ყველა ბრაჰმანმა ქედი მოიხარა  გაცისკროვნებული მეფის წინაშე და მიხვდნენ, რომ მათი კამათი მხოლოდ ბავშვური გართობა იყო, მაშინ, როცა იქვე, მათ გვერდით, მეფის სახით, თავად ღმერთი განსხეუდა – როგორც ყველა ღვთაების ერთობლიობა.

   მეფემ კი მთელი თავისი გრძნობები ერთად შეადუღაბა და შინაგანი სამყაროსაკენ მიმართა, იგი ამ დროს თავად ჭეშმარიტებას ჭვრეტდა, განუყოფელს იმ  თავანკარა ნათებისაგან, რომელიც მას ტკბილი თავდაჯერებულობით მსჭვალავდა, როგორც მზის სხივი გამსჭვალავს  ბუნებრივად ფერად ქვას ანუ თვალმარგალიტს და შემდეგ თავად ეს თვალმარგალიტი იქცევა სინათლედ და მზედ და საკუთარ თავში აერთიანებს შემოქმედსა და შემოქმედებას. გონს მოსულმა  მეფემ, როცა ბრაჰმანებს თვალი მოავლო, – მის თვალებში სიცილი აირეკლებოდა  თავის ქალა კი მზის დისკოსავით უნათებდა. მაშინ განიძარცვა სამეფო სამოსელი, დააგდო ტაძარი, დატოვა მშობლიური ქალაქი, ქვეყანა და შიშველ-ტიტველი ტყეებისაკენ გაემართა, საიდანაც უკან აღარასოდეს დაბრუნებულა.